سعید احمدیان/ خبرگزاری ایرنا- اتفافات تلخ و ناهنجاریهای اخلاقی رخ داده روی سکوهای ورزشگاههای فوتبال در یک ماه اخیر سبب شد تا دوشنبه شب، وزیر ورزش، مدیران فدراسیون فوتبال و مدیران عامل ۴ باشگاه بزرگ استقلال، پرسپولیس، تراکتور و سپاهان را به وزارت ورزش فرابخواند تا در یک نشست ویژه حواشی مسابقات لیگ برتر بررسی و ریشهیابی شود.
شاید روایت مهدی تارتار، سرمربی گلگهر از اتفاقی که برای او در جریان بازی با استقلال رخ داد، بتواند عمق فضای غیراخلاقی روی سکوها را در این هفتهها به خوبی نشان دهد. او پس از پایان بازی با استقلال در هفته پانزدهم لیگ برتر، گفت:«پسر هشتسالهام میخواست به ورزشگاه بیاید، اما پسر بزرگم مخالف بود. بعد از کلی کشمکش گفتم ایرادی ندارد و اجازه دادم. در همین بازی دیروز، توپ به صورت گلر ما خورد و کشاله مدافعمان هم کش آمد و پسر کوچک من داخل ورزشگاه بود. در همان لحظه، پسرم از هواداران استقلال فحشهای بدی شنید که علیه من داده میشد. این اتفاقات را نباید بگذاریم ادامه پیدا کند.من شاید بخواهم همسرم را هم به ورزشگاه بیاورم، اما با این شرایط واقعاً نمیشود. فقط کریم باقری نیست که نباید فحش بشنود. در فوتبال ایران نباید بین تیمها فرق گذاشت؛ چه پرسپولیس و استقلال، چه بقیه تیمها. نباید بین ترابیها، بیرانوندها و سایر بازیکنان تفاوت قائل شد.»
گسترش فحاشیهای غیراخلاقی و قومیتی در جریان بازیهای لیگ برتر که بازتاب منفی در جامعه داشت، برگزاری جلسهای نشست وزیر ورزش با مدیران فوتبال را ضرروی کرده بود. به خصوص که تجربه نشان میدهد که جریمهها و محرومیتهای انضباطی درباره چنین اتفاقاتی تاکنون تاثیر زیادی در کاهش چنین اتفاقاتی نداشته و این ناهنجاریها در حال گسترش بیشتری در ورزشگاهها است و متخلفان نگران برخورد جدی در این رابطه نیستند.
با توجه به این حاشیه امنیت متخلفان که به موثر نبودن برخوردهای انضباطی برمیگردد، صحبتهای مطرح شده در نشست دوشنبه شب در وزارت ورزش، بیشتر حول شیوههای سلبی و انضباطی و برخوردهای قاطعانهتر بود. هر چند نسبت به انجام کار فرهنگی و زیربنایی جهت سالمسازی فضای استادیومها تاکید شد اما راهحل کوتاهمدت و فوری برای جلوگیری از گسترش فحاشیها و برخوردهای غیراخلاقی، شدت گرفتن برخوردهای انضباطی بود.
احمد دنیامالی وزیر ورزش در این نشست تاکید کرده بود که نهادهای انضباطی دیگر در مواجهه با چنین رفتارهایی، تعارف را کنار خواهند گذاشت:« در قانون این اختیار به کمیته انضباطی و حتی داور و ناظر بازی داده شده که اگر ببیند سطح و فضای عمومی محل برگزاری مسابقه، خارج از چارچوب و همراه با فحاشی و شعارهای ساختارشکنانه است، اختیار دارد تا بازی را قطع کند و حتی تمام شود و آن بازی سه بر صفر و جریمه سنگین تمام میشود.»
مهدی تاج، رئیس فدراسیون فوتبال هم از برخورد بدون هیچ اغماضی با تخلفات روی سکوها خبر داد:«از این پس بدون هیچگونه اغماضی برخورد خواهد شد، از جمله این موارد، برخورد با شعارهای قومیتی، ساختارشکنانه و توهینآمیز است که مطابق قوانین بینالمللی، در صورت تداوم، داور موظف به توقف و حتی تعطیلی مسابقه خواهد بود.»
با توجه به واکنش محکم و تند وزیر ورزش و رئیس فدراسیون فوتبال و وعده برخورد سخت با اتفاقات غیراخلاقی و قومیتی در ورزشگاهها، جامعه ورزش در انتظار عملی شدن این وعدهها در صورت رخ دادن حواشی ذکر شده در جریان مسابقات فوتبال است. به خصوص که بارها مشاهده شده که با وجود وعده برخورد قاطع، این وعده عملی نشده و تنها در حد حرف باقی مانده است.
با این حال علاوه بر برخورد سلبی با حواشی غیراخلاقی در استادیومهای فوتبال که یک برنامه فوری و تصمیم کوتاهمدت برای کاهش ناهنجاریهاست، باید به برخورد ایجابی هم به همان اندازه برخورد سلبی توجه و تاکید شود.
دنیامالی هم در حاشیه این نشست تاکید کرد« ما دنبال این نیستیم که بحثهای سلبی داشته باشیم و بحث ما رفتار فرهنگی، آموزش و کانون هواداری است.» با توجه به این تاکیدات، ضروری است که برای سالمسازی فضای ورزشگاههای فوتبال، از وزارت ورزش و فدراسیون فوتبال گرفته تا باشگاهها، با یک برنامهریزی بلندمدت به دنبال ارتقای فعالیتهای فرهنگی و زیرساختی در حوزه هواداری باشند.
بدیهی است که فرهنگسازی و آموزش هواداران در یک بازی زمانی کوتاهمدت به نتیجه نخواهد رسید و باید با یک افق چند ساله در این رابطه برنامهریزی کرد. در این راستا ضروری است که باشگاههای فوتبال ملزم به تقویت کانون هواداران شوند.
کانون هواداران باشگاهها، در حال حاضر بیشتر تبدیل به محفلی برای جمع شدن گروهی به نام لیدر شده است که مشاهده شده همین افراد که از باشگاه سازماندهی میشوند، در فحاشیهایی که در استادیومهای صورت میگیرد، نقش دارند و آن را هدایت میکنند.
به همین خاطر فضای کانون هواداران باید از لیدرمحوری به فرهنگ محوری در جهت تربیت و آموزش تماشاگران تغییر جهت دهد و تبدیل به یک محل تاثیرگذار در جهت ایجاد یک فضای سالم روی سکوها شود.
در این رابطه فدراسیون فوتبال به عنوان متولی فوتبال و برگزارکننده مسابقات لیگ باید نسبت به احیای کانون هواداران و قرار گرفتن آن در جایگاه واقعی که باید داشته باشند، مطالبهگری کند و این مهم را از باشگاهها به صورت جدی بخواهد و بر آن نظارت کند.
فاکتور کانون هواداران یکی از آیتمهای کسب مجوز حرفهای است و فدراسیون فوتبال باید سختگیریهای لازم را در جهت هدایت این بخش در مسیری درستی که باید قرار بگیرد، اعمال کند و با باشگاههایی که در این رابطه کوتاهی میکنند و برنامهای ندارند، برخوردهای انضباطی صورت بگیرد.
البته علاوه بر هواداران، مربیان و بازیکنان و البته مدیران نیز به آموزش و فرهنگسازی احتیاج دارند، به خصوص که رفتار و صحبتهای تحریکآمیز آنها نقش زیادی در گسترش فحاشیها دارد.
در مجموع میتوان گفت با قرار دادن برخوردهای ایجابی در کنار برخورهای سلبی و انضباطی، میتوان به سالمتر شدن محیط استادیومهای فوتبال که امروز تبدیل به یک دغدغه بزرگ شده است، امیدوار بود.